Hastalığın etkeni nedir ?
Hastalığın etkeni bir tür protozoa olan ısospora’dır. Köpeklerde enfeksiyona neden olan Isospora türleri; Isospora canis, isospora ohioensis, isospora burowsi, isospora neorivolta’dır.

Köpeklerde sıklıkla enfeksiyona neden olan ve tespit edilen etken ise isospora canistir. Hastalık özellikle gelişme dönemindeki yavrularda sık görülmekle birlikte her yaşta görülebilmektir.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Hastalığın bulaşması genellikle direkt yolla olur. Ookistlerin (yumurta) direk olarak ağız yolu ile alınması yani kontamine olmuş çevre ve eşyalar ile temas yolu ile yumurtaların alınması söz konusudur. Kimi zaman da ookistleri taşıyan ara konakçıların yenilmesi ile etkenler alınabilir.

Hastalık nasıl gelişir ?

Ağız yolu ile alınan sporlu yumurtalar sindirim sisteminde ince bağırsak epiteline yerleşerek bölünmeye ve ---cög---almaya başlar. Böylece siklusuna başlamış olan isospora’lar tek konakçıda siklusunu tamamlar ve dışkı yolu ile yumurtalar dışarıya atılır. Ve siklus bir diğer köpeğin yumurtayı alması ile devam eder. Bu nedenle hijyen çok önemli bir faktördür. Genellikle köpeklerin bağırsağında hastalığa neden olmadan görülebilen isosporaların artarak enfeksiyona neden olmasında önemli faktörlerin başında bağışıklık sisteminin zayıflaması ve dolayısı ile bir başka bağırsak enfeksiyonunun şekillenmesi, yetersiz beslenme yer alır.

Hastalığın belirtileri nelerdir?

Etkenler ince bağırsaklarda hiç bir klinik belirti göstermeden bulunabilir. Bu tür köpekler taşıyıcı olabileceklerinden düzenli olarak yapılan paraziter dışkı muayeneleri erken teşhis için faydalıdır.

Isospora’nın ---cög---alarak patojenite kazanması ile şekillenen hastalığın spesifik belirtisi diare (ishal)’dir. Genellikle yumuşak ve sulu kıvamda bir dışkı görülür. Ancak kimi zaman mukuslu yani sümüklü veya kanlı bir dışkıda görülebilir. Enfeksiyonun şiddetli olduğu durumlarda halsizlik, iştahsızlık, kusma, kilo kaybı ve vücut ısısında artış da görülebilen belirtilerdir.

Tedavi edilmeyen ilerlemiş vakalarda ölüm şekillenebilir. ölüm sebebi vücut direncinin zayıflaması, aşırı sıvı kaybı veya başka bir enfeksiyonun gelişerek vakanın şiddetini artırmasıdır.

Nasıl önlem alabiliriz?

Düzenli olarak yapılan dışkı muayeneleri her zaman için alınabilecek en iyi önlemdir. çünkü parklar, piknik alanları, sokaklar, apartman bahçesi gibi açık alanlar, sahipsiz ve bakımsız köpeklerinde kullanımına açıktır ve bu nedenle de enfekte bir çevre riskiyle karşı karşıya kalınma sebebidir.

Stres hastalığın etkisinin artmasında önemli bir rol oynadığından strese neden olabilecek konaklama, yolculuk, yalnız kalma gibi faktörlerden biri söz konusu ise vücut direncini artırmak amacıyla vitamin takviyesi yapmak, diyetini güçlendirmek ve elbette mümkünse stres faktörünü ortadan kaldırmak faydalıdır.

Tatil veya başka bir nedenle konaklama merkezlerine bırakacağınız zaman gerekli paraziter uygulamalarını, köpeğinizi geri aldığınız zamanda dışkı kontrolünü yaptırmanız faydalı olacaktır.

Bulaşma sebeplerinden biri olan ---cıg--- et yedirme alışkanlığınız varsa bundan vazgeçmeniz de alınabilecek tedbirlerden biridir.

Sonuç;

Genellikle etkenler ince bağırsaklarda hiç bir belirti göstermeden az sayıda bulunabilir. Ancak vücut direncinin kırıldığı dönemlerde veya bir başka bağırsak enfeksiyonunun söz konusu olduğu durumlarda ---cög---alarak patojenite kazabilirler. Bu nedenle özellikle köpek popülasyonunun ve stresin fazla olduğu, enfeksiyon riski taşıyan konaklama merkezleri, petshop gibi yerlerden gelen köpeklerde dışkı muayenesinin yapılması hastalığın patojenite kazanmadan erken dönemlerde tespiti için faydalıdır. Yumurtaların dışkıda tespit edilmesi durumunda düzenli yapılan uygun bir medikal tedavi ile olumlu sonuç alınabilir.

Yoğun bir invazyonun söz konusu olduğu inatçı vakalarda ve geç tespit edilen durumlarda ise ---cög---unlukla uzun süreli ishal söz konusu olduğundan vücudun sıvı dengesini korumak, vitamin ve mineral takviyesi yapmak gerekebilir.

---